Cục Đăng kiểm Việt Nam bác đề xuất "bỏ đạp hết ga khi kiểm định xe diesel" của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng, đề xuất chỉ "đạp nửa ga" với ô tô đời cũ là không có cơ sở để chấp thuận, do kiến nghị chưa phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ.
Chiều 24/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam phản hồi kiến nghị của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam liên quan phương pháp kiểm định khí thải đối với xe sử dụng động cơ diesel.

Phản hồi quan điểm cho rằng động cơ diesel thế hệ cũ không có hệ thống hạn chế tốc độ, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định nhận định này chưa chính xác.
Theo ông, đặc thù của động cơ diesel là điều khiển tốc độ thông qua lượng nhiên liệu phun. Vì vậy, 100% động cơ diesel, kể cả loại sử dụng bơm cao áp cơ khí từ các thập niên trước, đều được trang bị bộ điều tốc.
Bộ phận này có nhiệm vụ tự động cắt giảm nhiên liệu khi động cơ đạt tốc độ thiết kế tối đa để bảo vệ lốc máy. Mức vòng tua tối đa nằm trong giới hạn an toàn do nhà sản xuất tính toán, thiết kế.
Còn liên quan đề xuất chỉ đạp ga khoảng một nửa hành trình (tương đương 2.000-3.000 vòng/phút) với xe đời cũ, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết kiến nghị này không có cơ sở để chấp thuận do chưa phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ.
Ông Nguyễn Tô An phân tích, nếu động cơ xăng kiểm soát vòng tua bằng bướm ga (lượng không khí), thì động cơ diesel kiểm soát vòng tua hoàn toàn bằng lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt.
Do đó, việc áp dụng phương pháp đo của động cơ xăng (đạp giữ ga ổn định ở 2.000 - 3.000 vòng/phút) sang động cơ diesel là không có cơ sở khoa học và không có tiêu chuẩn quốc tế nào áp dụng.
"Nếu thực hiện theo kiến nghị của hiệp hội (chỉ đạp ga đến 2.000-3.000 vòng/phút khi không tải) sẽ không bao giờ kích hoạt được trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa từ bơm cao áp, lượng khói đen sinh ra là sạch giả tạo, không phản ánh đúng phát thải của xe khi chịu tải nặng trên đường", ông Nguyễn Tô An nói.
Ông cho biết thêm, phương pháp "đạp nửa ga" và giữ ổn định cũng rất khó, phụ thuộc nhiều vào thao tác của người kiểm tra, dễ gây sai lệch giữa các lần đo, làm giảm tính khách quan và độ tin cậy của phép đo.
“Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp sẽ dẫn đến bỏ lọt nhiều phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp làm sai lệch kết quả kiểm tra khí thải và vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường,” ông An nhấn mạnh.
Theo ông, một động cơ không thể chịu được phép thử gia tốc tự do trong vài giây tại cơ sở đăng kiểm là phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn tối thiểu.
Nếu những xe này tham gia giao thông, đặc biệt khi chở nặng, leo dốc hoặc đổ đèo, nguy cơ vỡ máy, mất phanh động cơ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng là rất cao. Do đó, việc kiểm định giúp loại bỏ rủi ro này cho xã hội.
Ký cam kết mang tính tự nguyện, áp dụng tạm thời
Về kiến nghị bỏ quy định yêu cầu chủ xe ký cam kết, Cục Đăng kiểm khẳng định việc ký cam kết không phải yêu cầu bắt buộc mà mang tính tự nguyện, chỉ áp dụng tạm thời trong trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất.
Theo Cục Phó Cục Đăng kiểm Việt Nam, nếu chủ xe chưa yên tâm về tình trạng kỹ thuật, có thể tạm dừng kiểm định để đưa phương tiện đi bảo dưỡng, điều chỉnh bộ điều tốc tại các cơ sở chuyên nghiệp trước khi quay lại thực hiện phép đo.
Ngoài ra, bản cam kết trước khi đưa xe vào đăng kiểm thực chất là thông báo xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ xe đối với những phương tiện đã cũ, hệ thống điều tốc có dấu hiệu hoạt động không ổn định hoặc thiếu dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất.
Đây là bước minh bạch hóa các rủi ro tiềm ẩn mà đăng kiểm viên đã giải thích rõ trước khi thực hiện phép thử. Việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và cơ sở đăng kiểm.
Cục đã chỉ đạo các đăng kiểm viên, cơ sở đăng kiểm phải thực hiện nghiêm bước kiểm tra an toàn sơ bộ như kiểm tra nước làm mát, dầu bôi trơn, tiếng động bất thường…
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, việc kiểm tra khí thải sẽ dừng lại để chủ xe đưa phương tiện đi bảo dưỡng, sửa chữa.
Đăng kiểm viên có trách nhiệm từ chối thực hiện phép đo nhằm bảo vệ tài sản cho khách hàng, kể cả khi chủ xe vẫn muốn tiếp tục kiểm tra.